آلبانیا یا اران که از مناطق تاریخی، جغرافیایی مهم قفقاز بوده است در آثار مولفان باستان و سده های میانه معرفی شده است.به نوشته ی دکتر عنایت اله رضا در کتاب ارزشمند اران، این منطقه سرزمینی بوده است در شرق قفقاز که از جنوب با ارمنستان، از شمال با سرزمین سرمت ها، از غرب با ایبری(گرجستان) و از شرق به دریای خزر متصل است.رود کر(کورا) و در برخی مواقع رود ارس مرز اران با آذربایجان بوده است که به این مطلب در کتبیه ی شاپور اول ساسانی در کعبه ی زرتشت واقع در نقش رستم نیز اشاره شده است.
همچنین از همین برهه ی تاریخی تا سال 1918 میلادی و پس از انقلاب روسیه هرگز نام آذربایجان بر اران اطلاق نشده است ونکته ی جالب اینکه این مطلب در اسناد وزارت خارجه ی روسیه ی تزاری به وضوح قابل مشاهده است.
بنابراین منطقه ای به نام آذربایجان هیچگاه خارج از مرزهای کنونی ایران وجود نداشته است.
پیش از آنکه نام آذربایجان دستخوش بازیهای سیاسی شود، هیچگونه اختلاف نظر جدی درباره ی آن وجود نداشته است.متاسفانه گروهی مدعی علم و دانش شروع به جعل تاریخ و تحریف حقایق نمودند و تلاش نمودند که چنین وانمود کنند که وجود ترکان در آسیای غربی، آذربایجان و ایران به روزگاران کهن بازمی گردد و اقوام ترک از عهد باستان و هزاره های پیش از میلاد در این سرزمین می زیسته اند! کسانی مثل علی کمال در ترکیه، بنیاد اف در آذربایجان(ایران شمالی) و افرادی در ایران دست به این تاریخ سازی زدند.
واقعیت این است که همانطور که آقای کاوه بیات محقق برحجسته ی مسائل قفقاز در کتاب توفان بر فراز قفقاز آورده است برای اولین بار استعمال واژه ی آذرایجان برای منطقه ای که اکنون آذربایجان(ایران شمالی) نامیده می شود توسط محمد امین رسول زاده مطرح شد و تنها استدلال وی برای این نام این بود که:کلمه ی آذربایجان از آذرآبادگان مشتق است و وجه اشتقاق هم از کلمه ی آذر است که آتشکده های عتیقه ی موجود در اطراف باکو هم شاهدی برای این مدعاست!
این استدلالات ضعیف و بحث انگیز واکنش روزنامه های ایرانی را در پی داشت و از جمله ی آن ملک الشعرای بهار در روزنامه نوبهار در سوم ربیع الثانی 1336 می نویسد:طرح نام آذربایجان را برای بخشهای جنوبی قفقاز اقدامی کودکانه و از سر سبکسری است. وی ضمن برشمردن ویژگیهای تاریخی و جغرافیایی مشخصی که در نهایت مبین هویت ملی ایرانیان است، ترک گرایی مستتر در مرام و مسلک مساواتیان(حزب رسول زاده که به طور مستقیم تحت تاثیر انگلیس و تحریک مستقیم ترکیه به وجود آمد.)را مورد انتقاد قرار داده و مبنای صحیحی جهت بنیان یک هویت مستقل و پابرجا ندانست.
روزنامه ی جنگل ارگان نهضت جنگل نیز در مقاله ای تحت عنوان"افسانه ای شیرین یا نقل قولی دیرین؛دیگ همسایه زایید" می نویسد:آذربایجان یک عضو مهم ایران، یک ایالت تاریخی، منشا انقلاب، پیشگام فداکاری، جز لاینفک مملکت ایران، مولد زرتش فارس، معبد پارسیان و یکی از قدیمی ترین ولایات ایران قدیم است.اینک چگونه می شود که قفقازیه جنوبی که هر یک از آنها به شهادت تاریخ اسم معینی داشته اند و دارند و همه فارسی نژاد و ایرانی الاصل هستند، که غیر از زبانشان که فعلا ترکی است همه چیزشان ایرانی است امروز اسم آذربایجان را برخود گذاشت.
نکته ی جالبی که شاید بی ارتباط با بحث نباشد اینکه در همین اثنا روزنامه ای با نام نوروز در گنجه منتشر می شد که زیر آرم و لوگوی نشریه به فارسی نوشته بود: :آذربایجان جز لایتجزای ایران است.
جالب تر اینکه بدانید این روزنامه توسط جعفر پیشه وری و فرقه ی دموکرات منتشر و چاپ میشد! حال پیشه وری بعدا چرا و چگونه به مسیری افتاد که در دهه ی بیست اتفاق افتاد از بررسی این مقال خارج است.
ادامه ی این پیشینه ی تاریخی بیش از این ضروری نمی نماید و مراجعه به کتابهای اران و کتاب اران و آذربایجان نوشته ی دکتر عنایت اله رضا و همچنین کتاب توفان بر فراز قفقاز تمام ابهامات را از این مساله خواهد زدود.
به هر حال شاید یادآوری این نکته ضروری می نماید که سرزمینی که اکنون به نام آذربایجان(ایران شمالی) خوانده می شود به اضافه ی بخشهای دیگر قفقاز به دنبال شکست ایران از روسیه و طی قراردادهای گلستان(1813) و ترکمنچای(1828) از ایران جدا و به روسیه ضمیمه گشت.پس از انقلاب کمونیستی سال 1917 دولتی به نام آذربایجان در سل 1918 توسط حزب انگلیسی-ترکیه ای مساوات تشکیل شد که یک سال بیشتر دوام نیاورد و به اتحادیه جماهیر سوسیالیستی ماوراءقفقاز تبدیل شد که پس از سال 1936 به عنوان جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی تبدیل شد.

آذربایجان(ایران شمالی) حتی پس از استقلال در سال 1991 مدام درگیر مشکلات داخلی بود.از جمله ی آنها بحث استان خودمختار ناگورنو-قره باغ است که در سال 1992 توسط جمهوری ارمنستان به اشغال درآمد.سقوط پی در پی دولتها و ناتوانی از حفظ تسلط بر مرزهای سیاسی از مشکلات پس از استقلال جمهوری آذربایجان(ایران شمالی) است.

5-تلاش در جهت آگاه سازی جامعه ی جهانی نسبت به وضعیت سیاسی وخیم در جمهوری آذربایجان

گویا امروز این رسالت تاریخی را ملک الشعرای بهار بر دوش ما گذاشته است که با گفتن اینکه: نام گذاری آذربایجان بر قفقاز جنوبی مبنای صحیحی جهت بنیان یک هویت مستقل و پابرجانیست، ما با تلاشمان ثابت کنیم که این بنیان به زودی فروخواهد پاشید.

و تلاشهای دیگری که هویت طلبان ایرانی می توانند برای بازگرداندن قسمتی از خاک ایران انجام دهند.من به تلاشهایی که دولت می تواند در راستای این مساله انجام دهد اشاره ای نکردم چرا که متاسفانه دولت احمدی نژاد ضعیف تر و ناتوان تر از این است که بتواند تلاش موثری در این راستا انجام دهد.بنابراین خواست هویت طلبان ایرانی عدم دخالت دولت در این مساله است که قطعا به بدتر شدن شرایط می انجامد چرا که دولت احمدی نژاد و شخص وی ثابت کردند که تعهد چندانی به پیشینه ی تاریخی ایران ندارند(از جمله عکس یادگاری احمدی نژاد زیر تابلوی خلیج مجعول عرعرعرعر بی بی بی )

مرتبط: درخواست ملی برای لغو قراردادهای ننگین ترکمانچای و گلستان

مرتبط:حرکت ملی آزادیبخش ایران شمالی